Odyometri · işitme testi · gürültü maruziyet izleme
Gürültülü işyerlerinde çalışan personel için yıllık odyometri (işitme testi) zorunludur. Mesleki sağırlık ilerleyici ve geri dönüşsüz bir mesleki hastalıktır — erken tespit ile koruma önlemleri devreye girer ve hastalığın ilerlemesi durdurulur.
Odyometri kimler için zorunlu?
Gürültüye 85 dB(A) üzeri maruziyet
8 saatlik vardiyada 85 dB(A) ortalama gürültü = yıllık odyometri zorunlu
Tekstil sektörü
Dokuma ve iplikhane personel için yıllık
Metal-döküm sektörü
Pres, taşlama, çekiç sesi maruziyeti
Enerji sektörü
Trafo, jeneratör, kompresör gürültüsü
İnşaat sektörü
Hilti, demir bükme, betonarme kırma
Forklift operatörleri
Sürekli motor gürültüsü maruziyeti
Odyometri test süreci
Mobil sağlık aracımız + işyeri hekimi koordinasyonunda 5 adımlı süreç
1. Ön değerlendirme
Çalışana 16 saat önce gürültü maruziyetine maruz kalmaması istenir (uyku sonrası ideal). Kulak muayenesi ile tıkanıklık veya enfeksiyon kontrol edilir.
2. Sessiz kabin
Çalışan sessiz odyometri kabinine alınır, ortam gürültüsü minimuma indirilir. Akustik perde + ses yalıtkanlı duvar.
3. Test uygulaması
Hava yolu testi: kulaklık ile her frekansta artan ve azalan şiddetle ses dinletilir. Kemik yolu testi: kemik titreştirici ile ses iletilir.
4. Odyogram çizimi
Cihaz her frekanstaki en düşük duyulan eşiği grafikte gösterir. Sağ kulak (kırmızı), sol kulak (mavi) ayrı çizilir.
5. Yorumlama
İşyeri hekimi veya odyolog odyogramı değerlendirir; 4000 Hz çentik tipik gürültü hasarı, KKD ve görev değişikliği önerilir.
Odyometri sonuçları yorumlanması
| Eşik (dB) | İşitme düzeyi | Eylem |
|---|---|---|
| 0-25 | Normal | Yıllık takip |
| 26-40 | Hafif kayıp | KKD kontrol, gürültü ölçümü |
| 41-55 | Orta kayıp | Görev değişikliği, KKD yenileme |
| 56-70 | Orta-ileri | Gürültüden uzaklaştırma |
| 71+ | İleri-tam kayıp | İşitme cihazı yönlendirme |
Odyometri (işitme testi) hakkında bilinmesi gerekenler
Sessiz bir kabinde otururken kulaklıktan farklı frekans ve şiddette sesler dinleyeceksiniz. Her ses duyduğunuzda elinizdeki butona basacaksınız. Test 10-15 dakika sürer ve her kulak ayrı ayrı test edilir.
Evet, test öncesi en az 16 saat (mümkünse uyku sonrası) ortama uygun olmayan gürültü maruziyetine maruz kalmamak ideal sonuç verir. Saha gününde sabah erken testlerde tutarlı sonuçlar alıyoruz.
Hayır, mesleki sağırlık (gürültüye bağlı kalıcı işitme kaybı) sensorinöral tip ve geri dönüşsüzdür — iç kulak tüy hücreleri hasar görür. Bu nedenle erken tespit ve önleme çok önemlidir. Hasar oluştuktan sonra ilerlemeyi durdurma odaklı yaklaşım uygulanır.
Evet, mobil sağlık aracımızda ses yalıtkanlı odyometri kabini bulunur. Saha ortamı çok gürültülüyse aracın iç kabini test için yeterli sessizliği sağlar. Yıllık 30-40 çalışana tek günde test yapabiliyoruz.
Doğru takılı ve uygun standartta kulaklık veya tıkaç tam koruma sağlar. Ancak yanlış takılmış (kulağı tam kapatmayan) veya hasarlı KKD koruma sağlamaz. Yıllık odyometri ile KKD yeterliliğini de denetliyoruz — anormal kayıp varsa KKD revize edilir.
Odyogramda 4000 Hz noktasında belirgin eşik düşüklüğü olması "gürültüye bağlı işitme hasarı" göstergesidir. Yüksek frekansta tipik çukur paterni şeklinde görülür. Gürültü maruziyetinin başlangıç bulgusu sayılır, koruma önlemleri hemen yoğunlaştırılır.
Odyometri sonuçlarınızı Kulak Burun Boğaz uzmanımız değerlendiriyor
Kadromuzdaki Op. Dr. Ali Rıza Gökduman, İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi mezunu ve European Board Examination in ORL-Head and Neck Surgery sertifikası sahibi bir KBB uzmanıdır. Şüpheli odyogram bulguları (4000 Hz çentik, asimetrik kayıp, ileri derece kayıp) doğrudan uzman değerlendirmesine yönlendirilir — başka bir KBB uzmanına sevk süreci beklemeniz gerekmez. Bu özellikle gürültü maruziyetli işyerleri için mesleki sağırlık erken tespit ve takip avantajıdır.
Odyometri (işitme testi) için saha gününü birlikte planlayalım
Çalışan sayınızı bildirin, tarama planımızı tesisinizin operasyonunu aksatmadan yapalım.