Portör muayenesi ve hijyen eğitimi · gıda sektörü sağlık taraması
Gıda ile temas eden personel (aşçı, garson, fırıncı, kasap, market personeli) için 2013 yılından itibaren MEB onaylı hijyen eğitimi yasal zorunluluk haline geldi (Hijyen Eğitimi Yönetmeliği, RG 28698). Eski portör muayenesi artık yasal zorunluluk değil — ancak işyeri hekimi denetiminde periyodik sağlık taraması (3-6 ayda bir) hala önerilen iyi uygulamadır. Biz iki süreci birlikte koordine ediyoruz.
Hijyen eğitimi ve periyodik tarama hangi sektörler için?
Aşçı, garson, kasap
Doğrudan gıda ile temas eden mutfak ve servis personeli
Fırıncı, pastane personeli
Hamur, ekmek, pasta üretiminde çalışanlar
Catering personeli
Toplu yemek üretim tesisleri çalışanları
Market çalışanları
Açık gıda satışı yapılan reyon ve büfe personeli
Süt ürünleri üretim işçileri
Süt fabrikası, peynir üreticisi, dondurma üreticisi
İçme suyu personeli
Su dağıtım, su deposu bakım personeli
Hijyen eğitimi ve periyodik tarama süreci
MEB hijyen eğitimi koordinasyonu + mobil sağlık aracı denetimli opsiyonel periyodik tarama
1. Numune toplama
Mobil sağlık ekibimiz tesisinize gelir, gaita kültürü için steril kap dağıtır, boğaz sürüntüsünü ve kan örneklerini alır.
2. Akciğer grafisi
Mobil sağlık aracımız röntgen çekim donanımlı değilse, akredite görüntüleme partnerimizde randevu verilir veya sahaya mobil röntgen aracı talep edilir.
3. Laboratuvar analizi
Tüm örnekler akredite tıbbi laboratuvar partnerimize gönderilir, 3-5 iş günü içinde sonuç çıkar.
4. Sonuç değerlendirme
İşyeri hekimimiz sonuçları inceler, pozitif çıkan çalışanlar için tedavi yönlendirmesi yapılır, geçici görev değişikliği önerir.
5. Portör kartı düzenleme
Sağlıklı çıkan personele 3 ay geçerli portör belgesi düzenlenir, belediye denetiminde bu belge gösterilir.
Portör muayenesi kapsamı detay
| Test | Amaç | Yöntem |
|---|---|---|
| Gaita kültürü | Salmonella, shigella, parazit taraması | Steril kap ile dışkı örneği |
| Boğaz kültürü | Streptokok ve patojen bakteri taraması | Steril sürüntü çubuğu ile |
| Akciğer grafisi | Tüberküloz taraması | PA röntgen çekimi |
| Hepatit A IgG/IgM | Hepatit A bağışıklığı veya aktif enfeksiyon | Kan tahlili |
| Hepatit B HBsAg | Hepatit B taşıyıcılığı | Kan tahlili |
Portör muayenesi hakkında bilinmesi gerekenler
2 Kasım 2012 (RG 28103) ve 5 Temmuz 2013 (RG 28698) tarihli mevzuat değişiklikleri ile 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanununun 126/127. maddelerindeki periyodik portör muayenesi zorunluluğu kaldırılmış, yerine MEB onaylı hijyen eğitimi zorunluluğu getirilmiştir. Bulaşıcı hastalığı olan personelin gıda işlerinde çalıştırılamayacağı kuralı sürdüğü için işyeri hekimi takdiriyle 3-6 aylık periyodik tarama (eski terminolojiyle portör muayenesi) yapılmaya devam edilmektedir. Bu artık yasal zorunluluk değil, iyi uygulama tavsiyesidir.
Pozitif sonuç çıkan çalışan derhal gıda ile temas eden görevden uzaklaştırılır. Salmonella, hepatit A gibi durumlarda tedavi gerekir; tedavi sonrası kontrol testi negatif çıkarsa görevine dönebilir. Tüberküloz pozitif çıkan çalışan en az 6 ay süreyle tedavi olur ve göğüs hastalıkları uzmanı onayıyla işe döner.
Numune alımı (gaita kabı dağıtımı, boğaz sürüntüsü, kan örneği) mobil sağlık aracında yapılır. Laboratuvar analizleri ise akredite partner laboratuvarımızda yürütülür. Akciğer grafisi için mobil röntgen aracı talebi karşılanabilir; küçük işletmeler için anlaşmalı görüntüleme merkezimizde randevu verilir.
Portör belgesi gıda ile DOĞRUDAN temas eden personel için zorunludur. Örneğin restoranda muhasebeci portör belgesi yaptırmak zorunda değildir ama garson, aşçı, bulaşıkçı (kullanılan tabak gıdaya temas eder) zorunludur. Müsterehlik personeli ve temizlik personeli için ayrıca düzenlenmiş hijyen kuralları geçerlidir.
2013 mevzuat değişikliğinden sonra YASAL zorunluluk yalnızca hijyen eğitimidir. Hijyen eğitimi MEB veya Sağlık Bakanlığı yetkili kuruluşları tarafından verilir, bir defa alınır ve süresizdir. Eski yasal zorunluluk olan portör muayenesi artık zorunlu değildir; ancak bulaşıcı hastalık tespit edilirse çalıştırma yasağı devam ettiği için işyeri hekimleri hala 3-6 aylık periyodik tarama önermektedir. Sözleşmeli müşterilerimize hem MEB onaylı hijyen eğitimi koordinasyonu hem opsiyonel periyodik tarama paketleri sunuyoruz.
Restoran açılışı sırasında belediye ruhsat başvurusunda tüm personelin portör belgesi gösterilmek zorundadır. Açılıştan 1-2 hafta önce mobil sağlık ekibimizle tüm personelin muayenelerini yapıyor, sonuçları çıktıktan sonra ruhsat başvurusuna giriyorsunuz. Sözleşmemizde 3 aylık otomatik yenileme planı dahildir.
Portör muayenesi için saha gününü birlikte planlayalım
Çalışan sayınızı bildirin, tarama planımızı tesisinizin operasyonunu aksatmadan yapalım.