Tetanoz aşılaması · 10 yılda bir hatırlatma
Tetanoz, toprak ve kirli ortamlarda bulunan Clostridium tetani bakterisinin yaralarla vücuda girmesiyle oluşan ölümcül olabilen bir hastalıktır. İnşaat, metal-döküm, lojistik ve dış mekanda çalışan personel için tetanoz aşısı 10 yılda bir hatırlatma dozuyla güncel tutulmalıdır.
Tetanoz aşısı önerilen iş kolları
İnşaat sektörü
Paslı çivi, metal kenar, toprak temas riski
Metal-döküm
Keskin metal kenarlar, yaralanma riski
Bahçıvanlık, tarım
Toprak ve hayvan teması
Lojistik ve nakliye
Yükleme sırasında yaralanma riski
Atık ve geri dönüşüm
Kirli ortam ve keskin nesne maruziyeti
Veteriner ve hayvan bakıcı
Hayvan ısırığı ve kirli yara riski
Tetanoz aşılama süreci
Mobil sağlık aracımız + işyeri hekimi koordinasyonunda 5 adımlı süreç
1. Aşılama geçmişi sorgusu
Çalışana son tetanoz aşısının ne zaman yapıldığı sorulur. Bilinmiyorsa anti-tetanoz titre ölçülebilir.
2. Karar verme
Son aşı 10 yıldan eski ise hatırlatma dozu önerilir. Yaralanma şüphesi varsa 5 yıldan eskiyse hemen ek doz yapılır.
3. Td aşısı uygulaması
Yetişkinler için Td (Tetanoz-Difteri kombine) tek doz uygulanır. Sağ kola IM enjeksiyon.
4. Kayıt
Aşı tarihi çalışanın sağlık dosyasına kaydedilir. Sonraki hatırlatma tarihi 10 yıl sonraya planlanır.
5. Yaralanma sonrası protokol
İş kazasında yaralanma olursa son aşı tarihine göre tetanoz profilaksisi (aşı +/- immünoglobulin) uygulanır.
Yaralanma sonrası tetanoz protokolü
| Yara tipi | Son aşı <5 yıl | Son aşı 5-10 yıl | Son aşı >10 yıl |
|---|---|---|---|
| Temiz, küçük yara | Aşı yok | Aşı yok | Td 1 doz |
| Kirli yara | Aşı yok | Td 1 doz | Td 1 doz + TIG |
| Derin/delici | Td 1 doz | Td 1 doz | Td 1 doz + TIG |
| Toprak/gübre teması | Td 1 doz | Td 1 doz | Td 1 doz + TIG |
Tetanoz aşılaması hakkında bilinmesi gerekenler
Aşı kaydı bulunmuyorsa veya bilinmiyorsa 3 dozluk yetişkin tetanoz şeması (0-1-6 ay) önerilir. Bu pratik olarak yeniden başlangıç yapmak gibidir. Alternatif olarak anti-tetanoz titre testi ile mevcut bağışıklık seviyesi ölçülebilir.
Evet, aktif tetanoz enfeksiyonu modern tedaviye rağmen %20-30 mortalite ile seyreder. Solunum kaslarının felci sonucu nefes alma yetmezliği ana ölüm sebebidir. Bu nedenle aşı ile önleme tek etkili koruma yöntemidir — tedavi geliştikçe ölüm oranı azalsa da hala ciddi bir hastalıktır.
"Paslı çivi = tetanoz" yaygın bir mit; aslında risk pasla değil, çivinin toprakla teması ve yaranın derinliği ile ilgilidir. Temiz keskin nesne yaraları da tetanoz riski taşır. Bu yüzden tüm delici yaralar değerlendirilir; aşı durumu ve yara temizliğine göre profilaksi yapılır.
Td aşısı genel olarak iyi tolere edilir. En sık yan etki enjeksiyon bölgesinde 1-3 gün süren ağrı ve şişliktir. Hafif ateş, halsizlik nadiren görülür. Ciddi alerjik reaksiyon çok nadirdir. Önceki tetanoz aşısına şiddetli reaksiyon olduysa hekiminize bildirin.
Evet, mobil sağlık aracımızda Td aşısı stoku ve soğuk zincir saklama imkanı bulunur. Saha günümüzde aşılama geçmişine göre değerlendirme yapıp uygulama gerçekleştirebiliyoruz.
Evet, aşı sonrası işinize devam edebilirsiniz. Hafif kol ağrısı olabilir; ağır kol kullanan işler için aşıyı hafta sonu öncesi yaptırmak rahatlatıcı olabilir. 24 saat alkol ve aşırı sportif aktivite önerilmez.
Tetanoz aşılaması için saha gününü birlikte planlayalım
Çalışan sayınızı bildirin, tarama planımızı tesisinizin operasyonunu aksatmadan yapalım.