SFT · solunum fonksiyon testi · Samsun mobil sağlık
Solunum Fonksiyon Testi (SFT), akciğer kapasitesini ve hava akış değerlerini ölçen temel akciğer testidir. Toz, duman, kimyasal buharlara maruz kalan tüm çalışanlar için periyodik muayenede zorunludur. Erken aşamada akciğer fonksiyon kaybını yakalar.
SFT kimler için zorunlu/önerilen?
Toz maruziyetli işyerleri
Maden, taş ocağı, çimento, beton, döküm
Tekstil sektörü
Bissinozis riskli pamuk işçileri için yıllık
Mobilya-ahşap sektörü
Ahşap tozu maruziyeti, yıllık takip
Kaynak işçileri
Metal kaynağı dumanı maruziyeti
Boya, vernik işçileri
Organik çözücü buhar maruziyeti
Astım veya KOAH hikayesi olanlar
Yıllık takip ile fonksiyon değişikliği izleme
SFT çekim süreci
Mobil sağlık aracımız + işyeri hekimi koordinasyonunda 5 adımlı süreç
1. Hazırlık
Test öncesi sigara, kahve, ağır yemek 30 dakika önceden bitirilir. Çalışan oturur pozisyonda, dik durarak teste başlar.
2. Test cihazına geçiş
Çalışan ağzına sıkıca yapışan tek kullanımlık ağızlık takar. Burun mandalla kapatılır (hava sadece ağızdan).
3. Manevra uygulaması
Sağlık personelimiz "derin nefes al — şimdi mümkün olduğunca güçlü ve hızlı üfle" komutu verir. Manevra 3-5 kez tekrarlanır.
4. Sonuç değerlendirme
Cihaz değerleri yaş, boy, cinsiyet beklenenleriyle karşılaştırır. %80 üzeri normal kabul edilir.
5. Hekim yorumu
İşyeri hekimimiz değerleri mesleki maruziyet öyküsüyle birlikte değerlendirir, anormal bulgular için göğüs hastalıkları yönlendirmesi yapar.
SFT sonuçları yorumlanması
| Bulgu | FEV1/FVC | Klinik anlam |
|---|---|---|
| Normal | >70% | Hava akımı normal · takip |
| Obstrüktif (tıkanma) | <70% | Astım, KOAH, bissinozis |
| Restriktif (sıkışma) | >70% ama FVC<80% | Pnömokonyoz, fibrozis |
| Karışık tip | <70% ve FVC<80% | İlerlemiş akciğer hastalığı |
SFT (Solunum Fonksiyon Testi) hakkında bilinmesi gerekenler
SFT acısız bir testtir ancak güçlü nefes verme manevrası nedeniyle yorucu olabilir. Bazı kişiler hafif baş dönmesi yaşar (akciğer havasının hızlı boşalması). Test sonrası 1-2 dakika oturarak dinlenmek yeterlidir. Astımı olan kişilerde nadiren öksürük tetiklenebilir.
Hayır, test öncesi en az 1 saat sigara içmemek gerekir; 24 saat içmemek ideal sonuç verir. Ayrıca ağır yemek, kahve, alkol de test sonucunu etkileyebilir. Bronkodilatör (astım nefes açıcı) ilaç kullanıyorsanız hekiminize bildirin — bazı testlerde 12 saat önce bırakılır.
SFT'de güvenilir sonuç almak için manevra en az 3 kez tekrarlanır. En tutarlı 2 manevra arasındaki fark %5'ten az olmalıdır. Eğer manevralar uyumsuzsa 8 keze kadar tekrarlanabilir. Bu manevra kalitesinin standardıdır.
Evet, mobil sağlık aracımızda taşınabilir profesyonel spirometre vardır. Saha şartlarında günlük 30+ çalışana SFT yapabiliyoruz. Sonuçlar dijital ortamda kaydedilir, sayısal raporlama anında çıkar.
FEV1 değerinin beklenenin %75'i olması hafif düşüklük olabilir; tek başına hastalık anlamı taşımayabilir. Bunun normal aralık (>80%) altında olması mesleki maruziyet öyküsüyle birlikte değerlendirilir. Tekrar test ve göğüs hastalıkları uzmanı görüşü ile netleştirilir.
Evet, astım hastaları için SFT özellikle önemlidir çünkü hastalığın takibi için kullanılır. Test öncesi nefes açıcı ilaçlarınızı kullanmamanız istenebilir (12 saat önce); hekiminizin önerisine göre hareket edin. Sonuç astım kontrolü hakkında değerli bilgi verir.
SFT (Solunum Fonksiyon Testi) için saha gününü birlikte planlayalım
Çalışan sayınızı bildirin, tarama planımızı tesisinizin operasyonunu aksatmadan yapalım.